2008: de helden

2008 zit er bijna op, tijd voor de eindafrekening. Vandaag vijf helden, morgen vijf kutjanussen.

Helden

Wouter Bos
Hoe iemands reputatie in een jaar kan omslaan. De populariteit van de vice-premier was begin dit jaar gedaald tot onder het vriespunt en zijn PvdA had veel weg van een terminale patiënt. Maar Wouter stak de handen uit de mouwen en zorgde eigenhandig voor een glorieus eerherstel. Natuurlijk was daar zijn overtuigende vertoon van daadkracht en pragmatisme inzake de kredietcrisis. In België kunnen ze er nog steeds niet over uit: de gepikeerde zuiderburen vonden dat hij Fortis gepikt had. De parallelle wereld van de megalomane geldstromen gaat echter ieders pet te boven. Belangrijker was de bezem die Bos door de eigen Augiasstal haalde. Op ongeëvenaarde wijze haalde hij de PvdA uit het slop. Dilettanten als Ella Vogelaar werd de wacht aangezegd, de raad van Joost Zwagerman wordt ten langen leste opgevolgd: de sociaaldemocraten springen eindelijk over hun ideologische schaduw heen, met als voorlopige hoogtepunt het nieuwe integratiestandpunt volgens Ploumen en Aboutaleb. Van draaikont tot leidsman: Wouter Bos, terecht Nederlander van het jaar.

Wijnand Duyvendak
Na de oorlog was het maatschappelijke klimaat rechts en conservatief. De babyboomers gingen vanaf de linkerflank in de tegenaanval, democratisering was het toverwoord, alles moest op de schop. Elke omwenteling wordt evenwel ontsierd door uitwassen, die pas veel later, als de euforie verstomd is en het tijdperk in zijn geheel te overzien is, serieus belicht worden. Wijnand Duyvendak was toentertijd zo'n fanatieke actievoerder. Hij opereerde vanuit de krakerswereld, inclusief bedreiging, geweld, terreur etc., de hele verderfelijke mikmak die de krakersscene eigen is. Maar Duyvendak werd volwassen, kwam tot bedaren en ging de politiek in. Jaren later stelde hij zijn actieverleden te boek. Enigszins naïef, overmoedig, onvoorzichtig. De memoires bleken de opmaat tot zijn aftreden. Waarom dan toch bij de helden? Omdat hij het allemaal zo sportief opvatte. Velen zouden in zijn situatie met modder gaan gooien, om zich heen gaan slaan. Niets van dat alles bij Wijnand. Hij begreep - meer dan menige partijgenoot - dat hij onvermijdelijk het veld moest ruimen, gaf rationeel en bedachtzaam antwoord op alle vragen en schimpscheuten, liet zich niet uit de tent lokken en beloofde - ook na het taartincident - het debat aan te blijven gaan.

Barack Obama
Change, Yes We Can. Dé gevleugelde woorden uit het wereldnieuws van 2008. Na het abominabele economische en buitenlandse beleid van George W. Bush snakte Amerika - en de rest van de wereld niet te vergeten - naar een andere koers, een nieuwe start, een ommezwaai. Niets minder dan een revolutie. Maar wie moest die frisse wind door het Witte Huis laten waaien? Niet weer zo'n zuur republikeins, zich volledig op god verlatend opaatje, al was John McCain wel een sympathieke bejaarde. Nee, maar één man was op het juiste moment op de juiste plaats: Barack Hussein Obama. Hij heeft alles mee: jong, vooruitstrevend, inspirerend, een beetje blank en een beetje zwart. Ook de laatste twijfelaars en antipathisanten gingen overstag na de historische toespraak op de Democratische conventie. En zelfs Iran bracht een bescheiden felicitatie over na de verkiezingszege. Obama = hoop. Hoop nu we diep gezonken en gevallen zijn en het kapitalisme scheuren vertoont. Maar kan hij het allemaal bolwerken? Wordt de erfenis van Bush niet alsnog zijn ondergang? En de racisten zijn er ook nog. 2009 wordt retespannend voor Barack. En voor de wereld.

Geert Wilders
Niet omdat hij nu zo geweldig uitblonk het voorbije jaar. Niet omdat hij eindelijk zijn messcherpe kritiek afwisselde met potentiële wenken voor de toekomst. Niet omdat hij een prachtige film maakte. Niet omdat hij een genuanceerder toon zocht. Geen van deze typeringen waren in 2008 van toepassing op Geert Wilders, integendeel. Zijn retorische vuur schroeide meer gezichten dan ooit. Toch komt hij als winnaar uit 2008. Wilders' status groeide door zijn onaantastbaarheid. Van alle kanten werd hij geattaqueerd, maar of ze nu Doekle Terpstra, Harry de Winter, Geert Mak, Jordanië, Stichting Dag van het Respect of Anne Frank Stichting heetten, alle aanvallen kaatsten onverbiddelijk af op het pantser van de PVV-parlementariër. De oorzaken waren legio: onbeholpenheid, doorzichtigheid, onbenulligheid, kortzichtigheid of gewoon regelrechte onzin. De eerste die het enfant terrible uit Venlo op punten weet te verslaan, moet de politieke ring nog betreden. De knuppeltjes die het dit jaar weer in hun overmoed en onbehagen geprobeerd hebben, krabbelden uiteindelijk terug en kwamen soms zelfs met excuses. Wie heeft vrienden nodig als je zulke vijanden hebt?

Bassie
Nooit gedacht ooit nog eens een clown uit te roepen tot held van het jaar. En dan nog een clown die allang over de datum is. Een clown die louter nog het nieuws haalde als geldwolf of notoire ruziekmaker. Bassie en Adriaan, dat was vergane glorie. Tot daar opeens die gekke dikke clown een week lang het nieuws beheerste. Clown Bassie (73) maakt vrouw (31) zwanger, zo kopten de kranten en nieuwssites. Ook de 'serieuze' media namen het bericht over. Na een optreden zou Bas van Toor een scheve schaats met gevolgen hebben gereden. Even stond het land op zijn achterste poten. Die ouwe viespeuk. Hij liet zich graag voorstaan op het feit dat hij nog altijd zo gelukkig getrouwd was, en nu dit. Een dag later: Bassie spoorloos, zit ergens ondergedoken. Nee, wat een film! Tot de spreekwoordelijke aap uit de al even spreekwoordelijke mouw kwam: het was een hoax. Een briljante reclamestunt. Casusmateriaal voor studenten marketing en communicatie, me dunkt. Bassie: wat een koning.

Lijstjes Top 2000

Vanaf vannacht 00.03 uur kunnen we weer zes dagen non stop luisteren naar de Top 2000. Als je het niet zou weten, zou het aan je voorbijgaan. In tegenstelling tot andere jaren is er nu geen enkele aandacht besteed aan 'het radio-evenement van het jaar'. Het niet mogen stemmen was al een opmerkelijke discrepantie ten opzichte van andere jaren, maar ook qua reclame en promotie is het dit jaar zo goed als stil gebleven. De radio zal hoe dan ook weer zes dagen aanstaan, ook al belooft het niet de interessantste editie ooit te worden.

Als warming up hieronder een aantal themalijstjes:

Instrumentaal
1) Dave Brubeck Quartet - Take Five
2) Shadows - Apache
3) Ennio Morricone - Once Upon A Time in the West
4) Mike Oldfield - Tubular Bells
5) Fleetwood Mac - Albatross

De seizoenen
1) Jeff Wayne & Justin Hayward - Forever Autumn
2) Diesel - Sausolito Summernights
3) Doug Ashdown - Winter in America
4) Zombies - Time of the Season
5) Crowded House - Four Seasons in One Day

Geluiden
1) Simon & Garfunkel - Sound of Silence
2) David Bowie - Sound and Vision
3) Coldplay - Speed of Sound
4) Neil Diamond - Beautiful Noise
5) Golden Earrings - Sound of the Screaming Day

Cijfers
1) Chicago - 25 or 6 to 4
2) Zager & Evans - In the Year 2525
3) Queen - '39
4) Paul Simon - 50 Ways to Leave Your Lover
5) Shadows - 36-24-36

Dudes & Chicks
1) Mott the Hoople - All the Young Dudes
2) Beach Boys - California Girls
3) Andy Williams - Music to Watch Girls By
4) Duran Duran - The Wild Boys
5) Bob Dylan - Rainy Day Women no. 12 & 35

1958
1) Chuck Berry - Johnny B. Goode
2) Buddy Holly - Well Allright
3) Everly Brothers - All I Have to Do Is Dream
4) Billy Vaughn - Sail Along Silvery Moon
5) Louis Prima - Buona Sera

Pauls
1) Paul McCartney & Wings - Band on the Run
2) Paul Anka - Diana
3) Paul Simon - Kodachrome
4) Paul Weller - You Do Something to Me
5) Paul Young - Love of the Common People

Vreemde talen
1) Herbert Grönemeyer - Mensch (Duits)
2) Zucchero - Il Volo (Italiaans)
3) Freddie Aguilar - Anak (Filipijns)
4) Mink Deville - Demasiado Corazón (Spaans)
5) Rowwen Hèze - De neus omhoeg (Limburgs)

Meisjesnamen
1) Rolling Stones - Angie
2) Buddy Holly - Peggy Sue
3) Beatles - Eleanor Rigby
4) Marillion - Kayleigh
5) Ricky Nelson - Hello Mary Lou

Dieren
1) Animals - House of the Rising Sun
2) Beatles - A Hard Day's Night
3) Turtles - Happy Together
4) Monkees - I'm a Believer
5) Cats - Times Were When

Nederlandstalig
1) Herman van Veen - Suzanne
2) Zijlstra - Durgerdam slaapt
3) Jacques Brel - Mijn vlakke land
4) Boudewijn de Groot - Verdronken vlinder
5) Klein Orkest - Over de muur

1968
1) Beatles - While My Guitar Gently Weeps
2) Aphrodite's Child - Rain and Tears
3) Otis Redding - The Dock of the Bay
4) Jimi Hendrix Experience - All Along the Watchtower
5) Bee Gees - Words

Dromen
1) Tim Hardin - How Can We Hang on to a Dream
2) Roy Orbison - In Dreams
3) Monkees - Daydream Believer
4) Supertramp - Dreamer
5) Otis Redding - I've Got Dreams to Remember

Azië
1) Japan - Nightporter
2) George Harrison - Bangladesh
3) David Bowie - China Girl
4) Billy Joel - Goodnight Saigon
5) Murray Head - One Night in Bangkok

Metaal
1) Steely Dan - Do It Again
2) Metallica - Nothing Else Matters
3) Iron Butterfly - In-a-gadda-da-Vida
4) Steeleye Span - All Around My Hat
5) Small Faces - Tin Soldier

Amerikaanse geschiedenis
1) Mark Knopfler & James Taylor - Sailing to Philadelphia
2) Bee Gees - New York Mining Disaster 1941
3) Scott McKenzie - San Francisco
4) Dire Straits - Brothers in Arms
5) Redbone - We Were All Wounded at Wounded Knee

Europese steden
1) Ultravox - Vienna
2) The Clash - London Calling
3) Randy Newman - Birmingham
4) Venice - Family Tree
5) Berlin - Take My Breath Away

1978
1) AC/DC - Whole Lotta Rosie
2) Kansas - Dust in the Wind
3) Talking Heads - Psycho Killer
4) Jeff Wayne & Justin Hayward - Eve of the War
5) Electric Light Orchestra - Mr. Blue Sky

Amerikaanse steden
1) Gene Pitney - 24 Hours from Tulsa
2) Bruce Springsteen - Streets of Philadelphia
3) Don Henley - New York Minute
4) Middle of the Road - Sacramento
5) Marc Cohn - Walking in Memphis

Drugs
1) J.J. Cale - Cocaine
2) Stranglers - Golden brown
3) Rolling Stones - Brown Sugar
4) Byrds - Eight Miles High
5) Tee Set - She Likes Weeds

Muziekinstrumenten
1) Byrds - Mr. Tambourine Man
2) Billy Joel - Piano Man
3) Bread - Guitar Man
4) Jim Reeves - Distant Drums
5) Mark & Clark Band - Worn Down Piano

Speciale naam
1) Nat 'King' Cole - Unforgettable
2) 'Long' John Baldry - Walk Me Out in the Morning Dew
3) 'Barclay' James Harvest - Titles
4) Hank 'the Knife' & Jets - Guitar King
5) Johnny 'Guitar' Watson - Real Mother for ya

Goud
1) Neil Young - Heart of Gold
2) Spandau Ballet - Gold
3) Tremeloes - Silence Is Golden
4) David Bowie - Golden Years
5) Golden Earrings - Just a Little Bit of Piece in my Heart

Afrika
1) Peter Gabriel - Biko
2) Crosby, Stills & Nash - Marrakesh Express
3) Madness - Nightboat to Cairo
4) Toto - Africa
5) Bert Kaempfert - Afrikaan Beat

Dagen van de week
1) Rolling Stones - Ruby Tuesday
2) Easybeats - Friday on My Mind
3) Little River Band - Home on a Monday
4) U2 - Sunday Bloody Sunday
5) Herman Brood - Saturday Night

De band
1) Bob Seger & Silver Bullet Band - Against the Wind
2) Allman Brothers Band - Jessica
3) Chris Barber's Jazz Band - Ice Cream
4) Steve Miller Band - The Joker
5) Mannfred Mann's Earth Band - Davy's on the Road Again

1988
1) Sting - Fragile
2) Midnight Oil - Beds Are Burning
3) Muddy Waters - Mannish Boy
4) Zucchero - Senza una Donna
5) Terence Trent D'Arby - Sign Your Name

Johns
1) John Lennon - Working Class Hero
2) John Denver - Thank God I'm a Country Boy
3) John Miles - Music
4) John Legend - Ordinary People
5) John Mayer - Daughters

Raar
1) Dave Dee Dozy Beaky Mick & Tich - Zabadak
2) Adriano Celentano - Prisencolinensinainciusol
3) Peter Schaap - Adem mijn adem
4) Pink Floyd - Shine on You Crazy Diamond
5) Beatles - I Am the Walrus

Broers
1) Walker Brothers - The Sun Ain't Gonna Shine Anymore
2) Everly Brothers - On the Wings of a Nightingale
3) Righteous Brothers - You've Lost That Loving Feeling
4) Bellamy Brothers - If I Said You Had a Beatiful Body Would You Hold it Against Me
5) Doobie Brothers - Listen to the Music

Kleuren
1) Booker T & MGs - Green Onions
2) Deep Purple - Child in Time
3) Rolling Stones - Little Red Rooster
4) Blue Cheer - Summertime Blues
5) Elton John - Goodbye Yellow Brick Road

Laaggeklasseerde Beatlesnummers
1) Beatles - Ticket to Ride
2) Beatles - I Want to Hold Your Hand
3) Beatles - Hello Goodbye
4) Beatles - Paperback Writer
5) Beatles - I Should Have Known Better

Amerikaanse staten
1) Charlie Daniels Band - The Devil Went Down to Georgia
2) Bee Gees - Massachusetts
3) Neil Young - Alabama
4) Mamas & Papas - California Dreamin'
5) John Denver - Take Me Home, Country Roads (West Virginia)

1 - 2 - 3 - 4 - 5
1) Metallica - One
2) Joe Jackson - Be My Number Two
3) Meat Loaf - Two Out of Three Ain't Bad
4) Crowded House - Four Seasons in One Day
5) Dave Clark Five - Glad All Over

1998
1) Lighthouse Family - High
2) Boyzone - No Matter What
3) Sting - Fields of Gold
4) Aerosmith - I Don't Want to Miss a Thing
5) Robbie Williams - Angels

Supergroups
1) Traveling Wilburys - Handle with Care
2) Crosby, Stills, Nash & Young - Almost Cut My Hair
3) Emerson, Lake & Palmer - Lucky Man
4) Mike & Mechanics - The Living Years
5) Derek & Dominoes - Layla

De blues
1) Tom Waits - Tom Traubert's Blues
2) Bob Dylan - Subterranean Homesick Blues
3) Moody Blues - Go Now
4) Gary Moore - Still Got the Blues
5) Livin' Blues - Wang Dang Doodle

Theologie
1) George Harrison - My Sweet Lord
2) Beach Boys - God Only Knows
3) Genesis - Follow You Follow Me
4) Bob Dylan - Knockin' on Heaven's Door
5) George Michael - Jesus to a Child

The wie?
1) The Who - Pinball Wizard
2) The The - Uncertain Smile
3) The Band - The Weight
4) The Sweet - Ballroom Blitz
5) The Babys - Everytime I Think of You

Engeland
1) Simon & Garfunkel - Scarborough Fair
2) Ralph McTell - Streets of London
3) UK - Rendez-vous 6'02
4) Gerry & Pacemakers - Ferry 'cross the Mersey
5) Beatles - Penny Lane

De weg
1) Dire Straits - Telegraph Road
2) Leo Sayer - Orchard Road
3) Beatles - The Long and Winding Road
4) Bruce Springsteen - Thunder Road
5) Van Morrison - Bright Side of the Road

Dubbele noteringen
1) As Tears Go By - Rolling Stones / Marianne Faithfull
2) You've Got a Friend - James Taylor / Carole King
3) Beast of Burden - Rolling Stones / Bette Midler
4) Ring of Fire - Johnny Cash / Animals & Eric Burdon
5) Ruby Tuesday - Rolling Stones / Melanie

Thuis
1) Simon & Garfunkel - Homeward Bound
2) Simply Red - Home
3) Michael Bublé - Home
4) Bruce Springsteen - My Home Town
5) Chris Rea - Driving Home for Christmas

De literaire Beterweter #19

Dimitri Verhulst - Godverdomse dagen op een godverdomse bol Een geschiedenis van de mensheid in minder dan 200 pagina's, zo luidt de omschrijving van Verhulsts jongste werk. Een ambitieus romanproject waarbij de juiste toon heel belangrijk is. Verhulst heeft gekozen voor een dreunend ritme en een afstandelijke verteller. Er is welbeschouwd één hoofdpersoon: de mens, in Godverdomse dagen op een godverdomse bol consequent aangeduid met "'t". Apostrof en letter t dus. Deze 't is de mens in al zijn kwaadaardigheid, vuilheid en bloeddorstigheid. De strekking van Verhulst zijn wereldgeschiedenis is dan ook pessimistisch: 't was niks, 't is niks en 't zal nooit wat worden. De stijl is weer een mix van Nederlands en een Vlaams dialect, zoveel is duidelijk. Dat heeft als gevolg dat men in Nederland meteen in een reflex schiet: Vlaams, dus stilistisch briljant. Nu heb ik ook eens gepleit voor meer vlamismen in de Nederlandse taal, maar als dat betekent dat we meer pies, kak en giechelrijmpjes in de literatuur mogen begroeten, dan haak ik toch af. Dikwijls vroeg ik me bij het lezen af: is dit nu dialect of gewoon regelrechte kromspraak? Bijvoorbeeld deze zin: "Maar 't is geduldig en keert zich alvast nu reeds af van de hele teringzooi." Niet alleen door de ontsporende taal is het lezen van Godverdomse dagen op een godverdomse bol een uitputtingsslag. Het monotone gebrom van de verteller wordt op den duur langdradig en mist vaak zijn effect. Soms weet Verhulst even de juiste toon te treffen en een episode uit de geschiedenis van de mensheid raak en kernachtig in zijn essentie weer te geven. Die overtuiging mist de roman echter als geheel. Te hoog gemikt, te laag gebleven. [**]
Fragment: 't Hoest en 't rochelt en 't kucht. 't Heeft stramme spieren en klieren die zich alleen nog werpen op de productie van zweet. Koortszweet. Dik als opgespoten kloten treft 't bulten in z'n lies en onder z'n oksels aan. Zwarte striemen zetten zich vast op de nek en als je 't met een mes zou opensnijden, zou je zelfs keiharde bollen en fistels zien groeien in de darmen van de getarte. 't Schijt aanvankelijk nog stront maar gaandeweg schijt 't ook water. 't Schijt maar hele dagen aan doch nooit genoeg opdat 't ook zijn ziekte zou mogen mee uitschijten. Slijm en gal en hier en daar nog andere drab loost 't langs de bovenkant. 't Kan geen lichaamsspleet meer hebben of er moet vettigheid uit sijpelen.

Jan van Mersbergen - De hemelrat Het probleem met dialogen in literatuur is dat ze de gemaaktheid van het genre pijnlijk aan het licht brengen. In werkelijkheid praat niemand zo vloeiend, zo doordacht en zo abrupt als romanpersonages. Dialogen maken zelfs een realistische roman per definitie onrealistisch. In Jan van Mersbergens romans zijn de dialogen schaars en typografisch niet te onderscheiden van de rest van de tekst. In het korte signalement van De macht over het stuur typeerde ik de stijl van de auteur als 'gejaagd' en 'zelden functioneel'. Dat was bij nader inzien een vergissing. Ook De hemelrat is opgebouwd uit korte, directe zinnen. Bijzinnen zijn een zeldzaamheid. Vertrouwdheid met deze stijl werkt zeer bevorderend voor de waardering ervan. Zij is wel degelijk functioneel en effectief, er gaat een geheel authentiek geluid van uit. Ook in De hemelrat is de hoofdpersoon een stille binnenvetter die zijn problemen en emoties niet al te makkelijk aan de lezer toont. Dit keer is de plot echter inventiever. Het verhaal voert in een aangenaam tempo naar een climax, die overigens even verrassend als overtuigend is. Hoofdfiguur Edward is een student die verloren en verweesd op kamers zit in een grote stad. Hij studeert niet, brengt zijn dagen in ledigheid door, behalve als hij werkt op de afdeling proefdieren van een ziekenhuis. Hij heeft daar een ontsnapte rat gevonden die hij meeneemt naar zijn kamer. In de bus naar huis toont een meisje overmatige belangstelling voor de rat. Deze Nora bezoekt Edward in het vervolg regelmatig. Zij heeft een vriend die in het ziekenhuis ligt, zoekt genegenheid maar laat verder weinig los. De liefdesgeschiedenis die zich dan ontvouwt is grillig, ingetogen, indringend. Net als in De macht over het stuur zoemt het verleden van de hoofdfiguur tussen de regels door. Wat betreft suggestieve kracht is Van Mersbergen de Nederlandse Mortier. Maar waar de Vlaming uitblinkt in stilistische schittering, daar hanteert de Nederlander een zuinige, hoekige schrijftrant. Het effect is er echter niet minder groot door. Van Mersbergen laat zien dat je door heel weinig te zeggen heel veel kunt zeggen. Realisme ten top. De slordigheden ("de spieren tintelde") doen niets af aan de kwaliteit van dit kunstwerkje. [****]
Fragment: Edward zette het glas neer, legde zijn hand op zijn been, schoof zijn hand onder het tafelkleed en drukte zijn nagels in zijn vel, en de pijnscheut die van zijn been naar zijn hart ging deed hem zijn tanden op elkaar klemmen en in zijn keel bonsde het en hij zou willen schreeuwen, maar in plaats daarvan was hij stil. Hij dacht aan zijn studie en aan de middelbare school, aan de goeie cijfers die hij moeiteloos haalde, en aan wat er daarna gebeurd was. Aan de gave die hij had, waar hij nooit om gevraagd had, die het niet verdiende om bejubeld te worden. Als een ziekte. Iedereen was ervan op de hoogte, iedereen kende de verwachtingen en toen zij het uitgemaakt had gaf hij gehoor aan die verwachtingen. Hij ging.

Arnon Grunberg - Tirza Grunbergs luid bejubelde roman Tirza is een moeilijk te vatten boek. Het verhaal over Jörgen Hofmeester kent een ijzersterke, overtuigende eerste helft, gaat daarna bergafwaarts, dreigt als een nachtkaars uit te gaan, maar besluit dan plotsklaps met een even warrig als formidabel slot. Net als Grunbergs Van der Jagt-roman De geschiedenis van mijn kaalheid is Tirza al gedenkwaardig door minstens één indringende, onvergetelijke scène: Jörgens dochter Ibi gaat maandelijks de huur innen bij de man die een verdieping huurt in het huis van de Hofmeesters. Als ze erg lang weg blijft, gaat Jörgen op onderzoek uit. Hij treft haar aan op de keukentafel, waar ze 'verkracht' wordt door de huurder. Of ze 'prostitueert' zich, de envelop met de huur ligt ernaast. Hofmeester redt haar door de huurder met een stalamp uit te schakelen. Hofmeester ontvangt echter niet de dank en de waardering die hem toekomt. Ibi zegt dat ze vrijwillig seks had, ze is echter net 15 geworden. Hofmeester - een control freak - voelt de controle over zijn leven uit zijn handen glippen. Zijn lievelingsdochter Tirza gaat op reis door Afrika met haar vriend Choukri, in wie hij de terrorist Mohammed Atta herkent. Grunberg schetst zo een beklemmende, angstaanjagende wereld. De focalisatie vanuit de degenererende Hofmeester versterkt dit vervreemdende effect. Jörgen Hofmeester, dat zijn wij niet. Maar zijn omgeving is levensecht. Ook hij is slachtoffer van een hedge fund, van een Madoff. Zijn dochters zijn Rouvoetmeisjes, van de ontspoorde generatie, zonder schroom en schaamte. Als hij niets van zijn dochter hoort, gaat Jörgen haar in Namibië zoeken, zonder resultaat. Dan verzint hij in een laatste krampachtige poging iemand van betekenis te zijn dat hij haar en Atta met een pook respectievelijk kettingzaag vermoord heeft. Of is er werkelijk zoiets gebeurd? De lezer blijft vertwijfeld achter. [****]
Fragment: Nog nooit had ze hem klootzak genoemd. Het was een woord waarover hij moest nadenken, een woord waarmee hij zich geen raad wist. Ze had hem ook nog nooit geschopt. Klootzak was erger dan schoppen. Daarom negeerde hij het. Hij deed alsof hij niets had gehoord. Hij wilde het niet horen, hij wist niet hoe hij erop moest reageren. Er waren vast meer dochters die hun vader klootzak noemden. Hij had zijn vader nooit klootzak genoemd. Ondenkbaar. [...] 'Mijn slipje ligt er nog,' krijste ze. [...] En iets maakte Hofmeester weer ziedend. De manier waarop ze het zei, de manier waarop ze hem had aangekeken, het woord 'slipje', een vreselijk woord. 'Onderbroek' was al erg genoeg, maar 'slipje'. Een glibberig woord, een woord dat hem ongemakkelijk maakte, bijna gek. [...] 'Je bent echt niet normaal,' zei Ibi. 'Denk je dat ik de enige van mijn klas ben met een ouder vriendje?' Hij keek naar de echtgenote, maar zij leek dit normaal te vinden. Alledaagse confessies, die langs je heen gaan als het weer. Alles wat hem verbaasde, vond zij normaal. Alles wat hij afkeurde, vond zij goed te begrijpen en eigenlijk geen probleem. Ouderwets was hij, een sta-in-de-weg. Inderdaad, een overbodig restant uit een andere tijd.

Philip Roth - The Plot Against America De fascist en vliegpionier Charles Lindbergh wint in '42 de verkiezingen van Franklin D. Roosevelt en dat zorgt voor een antisemitische golf in de VS. Dit is natuurlijk nooit zo gebeurd, maar Roths fictionalisering is zo overtuigend realistisch opgeschreven, historisch verankerd en rijkelijk gedocumenteerd dat je vertwijfeld vaststelt dat dit haast wel autobiografisch móet zijn. Soms iets te overdadig in detaillering en verwoording, maar al met al een spannend boek. [***]

Annelies Verbeke - Slaap! Verhaal over twee verwarde personen met slaapproblemen dat helaas niet tot het einde toe weet te boeien. Verbeke lijkt te zinspelen op het chaotische, meerduidige, onkenbare karakter van de werkelijkheid, maar wanneer psychiatrische patiënten deze boodschap uitdragen mist zij grotendeels haar uitwerking. [**]

Tommy Wieringa - Alles over Tristan Interessant en op momenten spannend verhaal over een biograaf en zijn ongrijpbare object, een dichter met een schimmig leven. Helaas vergald door voorspelbaarheid en overmatige geconstrueerdheid. In de verbeeldingskracht, de stijl en de mooie zinnen schemert de Wieringa van het latere Joe Speedboot echter al geregeld door: [***]

[N64]: Super Smash Bros

Vorig jaar besprak ik a.d.h.v. de top 25 van een zelfgemaakte lijst de muziek uit mijn jeugd. Dit jaar een tweede serie in de categorie 'wenken voor een toekomstige biograaf' met als onderwerp de Nintendo 64-games. Met welke spellen bracht ik menige regenachtige middag (maar ook als de zon scheen) op mijn kamertje door? Geen toplijst deze keer, maar in chronologische volgorde en in interviewvorm. In aflevering 10: Super Smash Bros.

Een vechtspel speciaal voor de Nintendo. Een kinderachtig spel dus?
Niet zo bevooroordeeld, waarde interviewer. Nintendo is dan wel een kei in het bedenken van veilige games met schattige karakters, dat wil nog niet zeggen dat er geen harde actiespellen voorradig zijn.
Maar Smash Bros is toch wel typisch Nintendo?
In die zin dat vele grootheden uit de rijke geschiedenis van de Japanse spellengigant aanwezig zijn in deze game. Naast Mario en Donkey Kong bijvoorbeeld ook Link uit het Zelda-epos, Pikachu van de Pokémon, Captain Falcon uit de F-Zero-reeks, en Samus van Metroid.
Inderdaad een breed aanbod. Zijn ze ondanks hun uiteenlopende aard wel geschikt gemaakt om tegen elkaar te vechten?
Je bedoelt: dikke loodgieter Mario tegen zwaar bewapende Samus?
Zoiets ja.
Elk karakter heeft zijn eigen specialiteit meegenomen naar de arena's van Smash Bros. Pikachu veroorzaakt dus een enorme bliksemschicht en Link keilt zijn boemerang tegen het bakkes van de opponent. Daarnaast vallen er voortdurend voorwerpen uit de lucht. Bommen, honkbalknuppels, pistolen, maar ook de mooie pokeball waaruit een willekeurige pokémon tevoorschijn springt.
Pistool pakken en doodschieten dus.
Nee, zo simpel ligt het niet. Het doel is namelijk niet je tegenstander tot moes te slaan, maar hem of haar van het speelveld af te laten sodemieteren. Elke arena zweeft namelijk in de middle of nowhere en je kunt er aan beide kanten af vallen. Ook de lucht in geblazen worden is trouwens een mogelijkheid.
Klinkt nogal saai.
Wat ben je opstandig vandaag, interviewer. Het vechten is juist heel onderhoudend. Naast het reguliere slaan, schoppen en springen voegen de items substantieel iets toe. Als je in het nauw gedreven wordt, kun je middels een item terug in het gevecht komen. Nadeel is misschien dat het spel wel heel makkelijk is en relatief kort. Een spel als Smash Bros draait echter grotendeels om de multiplayer.
Ik heb weinig vrienden.
Ook in je eentje vermaak je je wel een tijdje met deze game. Vooral als je net als ik een echte Nintendoid bent. De arena's verwijzen op aangename wijze naar Nintendoklassiekers, ook wat betreft de muziek. De thuishaven van Link is gesitueerd tegen de achtergrond van het Hyrulekasteel, bij Fox vecht je op een enorme Arwing en bij Pikachu thuis bevind je je op de wolkenkrabbers van Saffron City.
Nog meer minpunten?
Euh, dat waren positieve punten. Een minpunt is het lage aantal van 8 speelbare karakters. Gelukkig kun je nog vier verborgen personages vrijspelen. En tussen de items die op het veld vallen, zit wel heel vaak die verschrikkelijke waaier. Je tegenstander slaan met een waaier...
Acht gut, Gerard Joling kom er maar in. Ik ga Tekken 3 spelen op de PlayStation.
Zeker als het schattige dinosaurusje Gon?
Ach man...